Moeizaam proces
De opkomst van partijen en vakbonden verliep in Kampen moeizaam. De arbeiders in de stad lieten zich bijna niet organiseren. Hierdoor waren zij een speelbal voor de Kamper fabrikanten, die arbeiders dreigden met ontslag als ze lid van een vakbond zouden worden. Wanneer er elders in het land werkstakingen waren, verplaatsten de fabrikanten hun productie naar Kampen. Werden de Kamper sigarenmakers in de eerste helft van de 19e eeuw nog goed betaald, later moesten ze het doen met lage lonen en werkten ze onder slechte arbeidsomstandigheden. Naast mannen, werkten ook vrouwen, kinderen en bejaarden in de sigarenindustrie. De Tabakswet van 1921 bracht een verbetering in de positie van de sigarenmakers, maar de vraag naar sigaren was toen al tanende.
Kijk voor meer informatie over Kampen in de 19e eeuw op: Kampenaandearbeid.nl